1 januari 2026. De klinkende champagneglazen zwijgen weer, de lichtjes in de kerstboom tonen een voorzichtige glimlach voordat ze voor een jaar verdwijnen, en de feestelijke kledij vindt haar weg naar de stomerij. Het nieuwe kalenderjaar is aangebroken.
In nieuwjaarswensen wordt gul gestrooid met vertrouwde metaforen: het blanke canvas, de frisse periode vol belofte, het momentum dat uitnodigt tot voornemens. Misschien hebben we de afgelopen dagen – enigszins beduusd door de decemberhectiek – een moment gevonden voor reflectie, voor het formuleren van intenties. Misschien ook niet. Misschien voelt het maken van voornemens rond de jaarwisseling arbitrair. Het markeerpunt in de tijd is tenslotte slechts een datum, een construct binnen de Gregoriaanse kalender, terwijl verandering zich op elk willekeurig moment kan ontvouwen. De kansberekening is bovendien weinig bemoedigend: naar schatting strandt circa tachtig procent van de goede voornemens voor het komende jaar zodra februari haar intrede maakt. Is de welbedoelde intentie dan niet, in zekere zin, een zorgvuldig gekoesterde mythe?
“Groei bestaat bij de gratie van herstel.”
Ongeacht het wel of niet ondersteunen van nieuwjaarsaspiraties, heerst er over het algemeen consensus over de waarde van progressie. We zijn nederig genoeg om te onderkennen dat perfectie niet behoort tot het domein van de werkelijkheid, waardoor er voortdurend ruimte blijft voor ontplooiing. In die ruimte openbaart zich de paradoxale opgave om waardering en streven met elkaar te verweven. Weest dankbaar voor hetgeen gij hebt, doch blijft immer reiken naar verdere groei – zo zouden wij het in archaïsch Nederlandsch kunnen verwoorden. Scherp gestelde doelen en rijke ambities kunnen een bron zijn van voldoening, mits we vervulling vinden in de weg naar het beoogde eindpunt. Toch lijkt onze tijd vooral gefascineerd door het eindpunt zelf, door de vluchtige verleiding van het voltooien – terwijl juist de gestage progressie, verbonden met dank voor het bestaande, het ware kapitaal vormt van het bestaan.
In de haast naar vooruitgang – naar het najagen van ambitieuze resultaten – schuilt de neiging om voorbij te gaan aan een elementair principe: groei bestaat bij de gratie van herstel. De natuur illustreert dit met vanzelfsprekende elegantie: planten groeien voornamelijk tijdens de nachtelijke stilte, octopussen verwerken nieuwe informatie vrijwel uitsluitend tijdens rust, en ecosystemen regenereren wanneer zij vrijheid en ruimte krijgen. Vooruitgang is geen lineaire beweging, maar een organische cyclus van inspanning, herstel en hernieuwde groei. Soms is vertragen een voorwaarde om te kunnen versnellen – zo niet anders voor de mens.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Meld je gratis aan voor Moments of Calm,
een incidentele nieuwsbrief met authentieke reflecties.
Voor wie veel draagt en schaarste kent in tijd, kan rust toekomen als een verheven wens – een chimère, een illusoir verlangen. Als collectief worden we onderwezen dat een pauze pas is geoorloofd nadat alle activiteiten zijn voltooid, terwijl we de onbereikbaarheid van dit ideaal maar al te zeer beseffen. Misschien zijn we verslaafd geraakt aan snelheid, aan onmiddellijke bevrediging. Misschien vrezen we iets te missen, om achter te geraken in een wereld die onophoudelijk beweegt. Toon onszelf compassie: in het moeite hebben met onthaasten vinden wij als mens elkaar.
De uitdaging voor het nieuwe jaar is niet zozeer omsloten in de resoluties zoals geformuleerd op de eerste dag. Ze openbaart zich in het dagelijks besef van onze realiteit. Goede gezondheid, prettig welbevinden en duurzame prestaties behoeven het ritmisch balanceren van inspanning en ontladen – al is het maar kort. Kalmte laat zich vinden op subtiele wijze: een bewuste ademhaling, een moment van aandachtige stilte, een oprecht gesprek in aanwezigheid. De kunst is te ontdekken wat passend is en consistent kan worden volgehouden. Accelereren vergt opladen. Opladen vergt intentie.
Voor wie veel draagt en schaarste kent in tijd is het lezen van deze essay een prachtige reminder voor wat een moment van rust en bezinning kan betekenen voor een persoon.Bedankt voor dit prachtige geschreven essay.